پايگاه خبری تحليلی فرارو - حکایت تلخ شکر

جمشید عدالتیان در کاهش تولید شکر در روزنام سرمایه چنین نوشته است:

آمارها نشان می دهد به دلیل نیاز سه میلیون تنی مصرف داخلی و بالابودن هزینه تولید و قیمت تمام شده تولید برخی کالاها از جمله شکر، دولت اقدام به واردات این قبیل کالاها در سال های گذشته کرده و ارقام واردات 5/2 میلیون تن شکر در سال 85 و یک میلیون و 300 هزار تن در سال 86، عملاً روند تولید داخلی را محدود کرده است و البته بلافاصله باید اشاره کنیم که چون تولید داخلی محدود است باید واردات شکر و کالاهای موردنیاز دیگر در حد مناسب انجام شود و برای حمایت از تولید داخلی نیز باید خرید تضمینی توسط دولت انجام شود و دولت بیش از اندازه مجوز واردات شکر صادر نکند.

یکی از عمده دلایل واردات شکر قیمت تمام شده این محصول در داخل است به طوری که قیمت تمام شده شکر در داخل بسیار بیشتر از شکر وارداتی است لذا قبل از آنکه به کاهش واردات شکر فکر کنیم، باید به این نکته بپردازیم که چگونه می توان هزینه تمام شده تولید شکر را در داخل کاهش داد تا محصول داخلی بتواند مزیت رقابتی با محصولات وارداتی داشته باشد.

از آنجا که مواد اولیه تولید شکر از محصولات کشاورزی است، دولت باید با پرداخت یارانه به کشاورزان هزینه تمام شده تهیه مواد اولیه را برای تولیدکنندگان کاهش دهد و به این طریق محصول تولیدشده با قیمت مناسب می تواند مزیت رقابتی داشته باشد.

از سویی دیگر تا قبل از کاهش هزینه های تولید نیز نمی توان بازار را معطل نگه داشت و طبیعی است که در این شرایط دولت با روی آوردن به واردات عرضه و تقاضا را در بازار کنترل خواهد کرد.

البته این نکته نیز قابل تامل است که دولت بیش از نیاز موجود مجوز واردات شکر را صادر کرده است.

در رابطه با واردات چند راهکار مطرح است؛ اول آنکه دولت مصرف را از تولید داخل کسر و مابقی را از طریق واردات تامین کند. دوم اینکه تولید داخل را محدود و واردات را افزایش دهد یا اینکه میزان تولید و واردات را یکسان قرار دهد.

اما در شرایط فعلی دولت راهی به جز واردات ندارد زیرا تولید داخل جوابگوی نیاز بازار نیست. طی سال های اخیر دولت به اشتباه حجم زیادی شکر وارد کرده که این میزان به تولید داخل ضربه زده است. در این شرایط نیز برای حمایت از تولیدکنندگان داخل دولت باید خرید تضمینی انجام ندهد و اگر این اتفاق صورت نگیرد این سوال مطرح می شود که آیا دولت به تولید کشور بی اهمیت است؟ پس بنابراین دولت موظف است کلیه شکرهای تولید شده داخل را با قیمت های جهانی و با احتساب هزینه حمل و نقل، به هر میزان که تولید شده خریداری کند.

از طرفی تولیدکنندگان داخل نیز باید با ایجاد تغییر در سیستم مدیریتی، برنامه ریزی و تولیدی بتوانند مزیت های رقابتی محصولات شان را بالا ببرند زیرا در حال حاضر یکی از اهداف تولید ایجاد رقابت با بازارهای جهانی و پیوستن به WTO است که تنها راه در حال حاضر پیوستن به دیگر بازارها و آزاد گذاشتن راه واردات است.

از سوی دیگر نیز این وظیفه بر دوش دولت است که با اصلاح سیستم بانکی و باز کردن قفل از خزانه بانک مرکزی بتواند رغبت سرمایه گذاری را برای تولیدکنندگان داخل ایجاد کند. شاید بسیاری بر این عقیده باشند که دولت رویکرد وارداتی دارد و نسبت به تولید بی اهمیت است اما خود صنایع و تولیدکنندگان نیز باید درصدد بالا بردن کیفیت محصولاتشان باشند زیرا تا ابد نمی توان دیوار تعرفه را بالا برد یا از واردات جلوگیری کرد.