تعداد نظرات: ۷ نظر
کد خبر: ۳۴۸۵۷۲
علت اصلی التهاب بازار دلار مشخص است؛ ورود تقاضای جدید (سفته‌بازانه) به بازار ارز توسط کسانی که نیاز واقعی به ارز ندارند و صرفا برای کسب سود از شکاف نرخ اسمی دلار با نرخ واقعی به بازار هجوم آورده‌اند.
تاریخ انتشار: ۰۲:۱۴ - ۲۴ بهمن ۱۳۹۶

علی میرزاخانی سردبیر روزنامه دنیای اقتصادی در سرمقاله امروز این روزنامه به التهابات بازار دلار پرداخته است.

علت اصلی التهاب بازار دلار مشخص است؛ ورود تقاضای جدید (سفته‌بازانه) به بازار ارز توسط کسانی که نیاز واقعی به ارز ندارند و صرفا برای کسب سود از شکاف نرخ اسمی دلار با نرخ واقعی به بازار هجوم آورده‌اند.

این هجوم قابل پیش‌بینی بود. معلوم بود که با ذخیره‌سازی انرژی تورم در نرخ دلار بالاخره این انرژی آزاد خواهد شد و اقتصاد را ملتهب خواهد کرد. سفته‌بازان ارزی چقدر خوش‌شانس بودند که این بار هم همانند دوره‌های قبل به هشدار کارشناسان توجهی نشد و این موقعیت بی‌نظیر برایشان ایجاد شد! البته خیلی ساده‌لوحانه می‌شود علت التهاب ارزی را به گره انتقال ارزی نسبت داد که اگر چنین نگاه ساده‌لوحانه‌ای حاکم باشد، خبر بدی است برای مردم و خبر خوشی است برای سفته‌بازان.

بر همین مبنا، صورت‌مساله مشخص بازار دلار، راه‌حل کاملا مشخص دارد: باید تقاضای سفته‌بازانه را که صرفا برای سود بیشتر وارد این بازار شده‌ است، مهار کرد و این مهم در همه دنیا با ابزار نرخ سپرده بانکی انجام می‌شود. آخرین مورد هم کشور روسیه بود که با افزایش شدید نرخ سود سپرده (در چند مرحله تا بیش از دو برابر) و ابزارهای مکمل، التهابی را که چند سال پیش به‌دلیل افت شدید درآمد ارزی در پی شوک نفتی ایجاد شده بود، مهار کرد.

سیاست‌گذاران‌ نباید در رودربایستی خطای سنگین چند ماه پیش خود در کاهش دستوری نرخ سود بانکی گرفتار بمانند، بلکه شجاعانه باید ضمن پذیرش خطا، بازار ارز را نجات دهند که حتی یک روز هم دیر است. اگر قبل از کاهش نرخ سود بانکی، انرژی نرخ ارز تخلیه می‌شد با کاهش شدید انتظارات تورمی، نرخ سود بانکی هم خودبه‌خود کاهشی می‌شد؛ اما متاسفانه به‌رغم هشدار صریح «دنیای اقتصاد» راه وارونه انتخاب شد.

شاید بهتر آن باشد همان هشدار را به نقل از سرمقاله دهم خرداد «دنیای اقتصاد» عینا مرور کنیم تا بلکه سیاست‌گذار قانع شود التهابات اقتصادی قابل پیشگیری است. در این سرمقاله می‌خوانیم: «تصور رایج آن است که نرخ سود بانکی چون تابعی از نرخ تورم است باید از کاهش نرخ تورم تبعیت کند و فاصله معقولی با آن داشته باشد که در دو سال اخیر این اتفاق نیفتاده و باعث شکل‌گیری فاصله غیرمنطقی بین این دو نرخ شده است.

این تصور اگر چه ظاهری صحیح دارد، اما گرفتار خطاست. اینکه نرخ سود بانکی تابعی از نرخ تورم معرفی می‌شود همان ظاهر صحیح داستان است؛ اما خطای این گزاره به این نکته مغفول مربوط می‌شود که نرخ تورم اثرگذار بر نرخ سود بانکی، «تورم آینده» یا «انتظارات تورمی» است نه تورم موجود. بنابراین واضح است که برای کاهش نرخ سود بانکی راهی جز مهار انتظارات تورمی وجود ندارد؛ چرا‌که راه جایگزین همان راه‌حل همیشگی سرکوب مالی است که نه راه بلکه بیراهه است. می‌توان ثابت کرد که بخشی از تورم به‌دلیل سیاست غلط تثبیت نرخ اسمی ارز به آینده پرتاب شده است.

فعالان اقتصادی به تجربه دریافته‌اند که ممانعت از انعکاس نرخ تورم در نرخ ارز به معنی جهش دلار و سایر پول‌های خارجی در آینده‌ای نه چندان دور است. انتظار برای جهش نرخ ارز معادل انتظار برای جهش تورم است که حداقل دو تجربه تلخ از این پدیده در دهه هفتاد و ابتدای دهه نود ثبت شده است. بنابراین به جای افتادن در بیراهه همیشگی سرکوب مالی برای کاهش نمایشی نرخ سود بانکی، باید انتظارات تورمی را از بین برد و ابزار اصلی آن تک‌نرخی کردن ارز با استفاده از تجربه موفق دهه هشتاد در انتهای نرخ بازار و واقعی‌سازی تدریجی نرخ‌ها در این بازار است. این راهکار چنانچه با ساماندهی بازار بدهی همراه شود اگرچه ممکن است تورم کنونی را اندکی بالاتر ببرد، اما این افزایش از محل کاهش تورم انتظاری خواهد بود که به کاهش نرخ واقعی سود بانکی در حال و آینده خواهد انجامید.»

عدم توجه به این هشدار باعث شد که هم فرصت جلوگیری از شوک ارزی از دست برود و هم فرصت کاهش غیردستوری نرخ سود بانکی. اکنون که بازار ارز با متقاضیان روز افزون دلار با هدف سفته‌بازی مواجه شده است چاره‌ای جز بازگرداندن این تازه‌واردان به خانه‌های خود نیست و البته ابزار این کار، تهدیدهای متنوع یا دلارپاشی نیست، بلکه انگیزه‌سازی در جایی دیگر است و پرقدرت‌ترین ابزار انگیزه‌سازی نیز نرخ سود بانکی است.

اگرچه زمان پیشگیری که بگذرد همه راه‌حل‌ها پرریسک می‌شود و چه بسا افزایش معمولی نرخ بهره پاسخگو نباشد، اما این تنها تکیه‌گاه برای استفاده از راه‌حل‌های مکمل است و تنها با بیرون فرستادن تقاضای کاذب و سفته‌بازانه از بازار است که گام‌های بعدی قابلیت اجرایی خواهد داشت.

مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۷
محمود سعادتی
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۶ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
1- بانک مرکزی باید با راه اندازی همزمان بازار سلف و بازار آتی در بورس ارز به کشف قیمت کمک کند. 2- طرف تقاضا را از طریق ممنوعیت خرید ارز برای خریداران سفته باز را کنترل کند (فروش ارز فقط در مبادی ورودی و خروجی کشور برای مسافران
عازم خارج از کشور انجام شود به عبارتی خرید و فروش ارز از سطح شهر جمع آوری شود و کالای قاچاق محسوب شود 3 واردات کالاهای غیر ضرور موقتا تعطیل شود.4 فروش ارز دانشجویی و بیماران از طریق بانک ها یا بورس ارز انجام شود. 5 صادر کنندگان یا شاغلین در خارج از کشور فقط از طریق بورس یا بانک ها ارز وارد شده به کشور را بفروشند و کلا خرید و فروش ارز از چها راه ها جمع شود
امین
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
زمان احمدی نژاد هر روز صبح تیتر میزدی دلار گران شد.

الان فکر کنم چشمات ضعیف شده.

بازم کوچیکترش کن تیترتو ما پیداش میکنیم.

چون ما ارتزاق زن و بچمون از دولت وو بودجه دولت نیست.

گدایی بیت المال رو نمیکنیم مثل ....

کل پیامهای منو سانسور میکنی و تنها کار مفیدتون همینه. سانسور کردن پیامهای مخالفان دولت. یعنی از بیت المال پول میگیرین که دهان منتقدان را ببندید.
همینکه خودتون هم بخونید برا من یکی کافیه.
ناشناس
United States
۱۰:۰۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
ما که در خارج از کشور هستیم و تخصصمان هم اقتصاد است داریم می بینیم که در این 5 سال (البته سالهای پیش هم همین بوده ولی در این 5 سال اخیر بسیار تشدید شد) ودر خارج از کشور داریم می بینیم با سیاست اشتباه و دستوری تثبیت ارز چه اندازه 5 درصد رانتی جامعه از ژنهای برتر و فرزندان وارد کنندگان و البته دلالان و مثلا بازرگانان کشور(نه همه) چه جوری با دلار ارزان داشتند همین ثروت نفتی من و شما و مردم ایران را به خارج از کشور پمپاژ می کنند( یک قلم 11 هزار میلیارد تومان کسری حساب موسسات غیر اعتباری یا یک حسابدار در یکی از شرکتهای تابعه وزارت نفت و خروج 200 میلیارد تومان و رضا صرافها و خاوری ها و....). یک تیم اقتصادی مبرز و خبره باید دلار نفتی مردم ایران را که متعلق به همه مردم ایران است را به نرخ واقعی -حالا اصلا 10 هزار تومان- در بازار بفروشد و با مدیریت درست پول حاصل را به صورت سازمان یافته و علمی به تولید و اشتغال و افزایش درامد 95 درصد مردم ایران کند تا این چنین دهکهای پایین جامعه تحت فشار قرار نگیرند. هنر و تعریف علمی کار یک اقتصاد دان باید این باشد. در انصورت شما و همه مردم ایران نگران گران شدن دارو و مایحتاج روزانه نبودید.اگر گران می شد درامد هم بالا می رفت. مگر این همه کشور موفق در کنترل تورم و ایجاد اشتغال که خیلی از انها هم از ما عقب تر بودند جادو می کنند؟ فقط کار را به کاردان می سپارند نه به نا کارامدان پر مدعا ولی مرتبط !ولی افسوس.
ناشناس
United States
۱۰:۰۵ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
کاش به این صورت که شما می گویید بود. کاش در پشت پرده گران شدن ارز واقعا برنامه حساب شده و مدونی از سوی تیم اقتصادی و سیاسی دولت بود (حتی بد و ناقض) . ولی به شما به ضرس قاطع اطمینان می دهم بر اساس تجربه گذشته هیچ برنامه علمی و مدون و حساب شده ای پشت این گرانی نیست الا نداشتن منابع کافی . متاسفانه بیشتر مدیران و مشاوران اقتصادی دولتی در ایران اداره اقتصاد یک کشور را مانند اداره یک فروشگاه-انهم سنتی- فرض کردند. یعنی برابر کردن دخل با خرج! فقط همین. مانند ان شهردار پر مدعای دهه هفتاد تهران که برای ایجاد درامد کافی بخش خود(دخل) قوانین ملی شهرسازی کشور را به پول فروخت و با فروش تراکم تقریبا برای همیشه معماری و زیست بوم مردم تهران (و با الگو شدن ان برای سایر شهرها) و در نتیجه ملت ایران را ویران کرد که با دهها هزار میلیارد تومن هم غیر قابل بر گشت خواهد بود و یا ان مقامی که پایه گزار فرمول طلایی ! ایجاد اشتغال برای نسل جوان با درس خواندن با پول خود و بعد درس دادن به دانشجو یان پولی جدید پایه های این فقر علمی مدیران و دانش اموخته های ما را بنیاد نهاد. برخی ظاهرا سازندگی ها - ده برابر یک ویرانی- خسارات افرین و غیر قابل بر گشت است. تا شایسته سالاری و درس از اشتباهات گذشته پایه کار قرار نگیرد و تا زمانی که این روز مرگی مدیریت تغییر نکند خسارات بسیار بیشتری را باید به انتظار بنشینیم
علیرض روشنی
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۶ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
یعنی ایشون راست راستی سردبیر روزنامه اقتصادی هستن؟!
و نمیدونن که نرخ واقعی دلار حداقل سه برابر اون چیزیه که الان داره از طرف بانک مرکزی اعلام میشه؟!
سرشون رو توی کدوم برف فرو کردن؟!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۲۰ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
دیروز صرافی های مجاز بانک مرکزی دلار رو 4799 تومان با ارائه کارت ملی به مردم فروختند. خود دولت و بانک مرکزی قیمت پایه دلار رو گران کرده نه مردم .امروز هم که دلار آزاد 4900 رو هم رد کرده . خدا به دادمون برسه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۸ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
«کسب سود از شکاف نرخ اسمی دلار با نرخ واقعی» اشتباه است! دلالها این کار را میکنند اما بقیه مردم به حاطر حفظ نسبی ارزش دارایی نقدشان دست به خرید میزنند و اتفاقا این کاهش ارزش پول کشور است که موتور محرک قیمت دلار یا هر ارز دیگر میشود. دولت برنامه ای برای نجات اقتصاد کشور ندارد و با این روش میخواهد زمان بخرد تا بلکه فرجی حاصل بشود و البته نخواهد شد زیرا دو سه ماه دیگر ترامپ میداندار اقتصاد ایران میشود!
بازی ظریف با ترامپ
حسن بهشتی پور در گفت‌وگو با فرارو بررسی کرد

بازی ظریف با ترامپ

عکس و فیلم
پربیننده ترین
چند رسانه‌ای
ویدیو
گزارش تصویری