تعداد نظرات: ۲۰ نظر
کد خبر: ۳۳۱۹۷۱
کارشناسان اقتصادی در گفتگو با فرارو بررسی کردند
دو کارشناس مسائل اقتصادی معتقدند کشور دچار فساد سیستمی شده است و جز با عزم ملی و فراقوه ای نمی‌توان با آن مبارزه کرد.
تاریخ انتشار: ۰۹:۵۴ - ۲۱ مهر ۱۳۹۶
 فساد به بازتولید خودش کمک می‌کند
فرارو- دو کارشناس مسائل اقتصادی در گفت و گو با فرارو معتقدند برای مبارزه با این نوع فساد یک عزم فراقوه‌ای لازم است. به عقیده آنها اگر این عزم نباشد شعار دادن و قدم گذاشتن در راه مبارزه با فساد به تنهایی به جایی راه نخواهد برد.
 
حسین راغفر اقتصاددان و استاد دانشگاه فساد را معلول نابسامانی‌ها می داند نه علت نابسامانی‌ها. به اعتقاد او ساختار رانتی اقتصاد کشور خودش اصلی‌ترین محل شکل‌گیری رانت و فساد است. اقتصاد ایران عمدتا وابسته به توزیع درآمدهای حاصل از فروش منابع طبیعی است نه کار، تلاش و خلاقیت. حالا این منابع طبیعی در یک نظام مدیریتی پرمساله توزیع می شود و خود به خود فساد سیستمی می شود. به همین خاطر منابع عمومی و بین نسلی به سلیقه فردی افراد، دولت ها و کانون های قدرت توزیع می شود و طبیعتا هرکس می کوشد سهم بزرگتری را به دست بگیرد. از همین جهت کسانی که در قدرت قرار دارند یا اقوام آنها در اولویت قرار می‌گیرند.

فساد از دولت احمدی‌نژاد شکل تازه‌ای گرفت
با این حال در برابر پاسخ راغفر این سوال نیز مطرح می‌شود. فروش نفت و درآمدهای حاصل از منابع طبیعی در ایران مربوط به یک دهه و دو دهه نیست. اما در سالهای اخیر رسانه ها بیشتر از سالهای گذشته از فساد خبر داده‌اند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که فساد تنها از ساختار اقتصادی خارج نمی شود. راغفر در این رابطه گفت: فساد از دولتهای نهم و دهم شکل تازه ای به خود گرفت و ابعاد بی‌سابقه‌ای پیدا کرد. در این رابطه چند علت وجود دارد. یکی آنکه منشاء فساد درآمدهای نفتی و مدیریت این منابع است. 56 درصد کل درآمد نفتی ایران از سال 1338 تا 1392 در دوره دولتهای نهم و دهم حاصل شد.

این استاد دانشگاه انسداد سیاسی در دولت محمود احمدی‌نژاد را عامل دیگر رشد فساد می‌داند و معتقد است: در دولتهای نهم و دهم کشور یک انسداد شدید سیاسی را تجربه کرد و نوعی وحدت و یک‌دستی در نظام سیاسی وجود داشت. قوه مقننه و قوه قضاییه در خدمت قوه مجریه قرار گرفتند. بنابراین نظارت بیرون از دولت به شدت کمرنگ شد. به جز دو سه سال آخر دولت دهم که اختلافاتی درباره عملکرد دولت به وجود آمد، این یک دستی بی‌سابقه در حمایت دو قوه از دولت دیده می‌شد.

راغفر افزود: علاوه بر این بیشترین تعداد روزنامه و مطبوعات در این دوره تعطیل شدند. برخی احزاب سیاسی هم عملا منحل شدند. این انسداد سیاسی سبب شد زمینه برای فسادهای گسترده فراهم شود و همین زمینه فساد سیستمی را به وجود آورد.

بخشی از نظام سیاسی به درآمد نفت آلوده شد
به اعتقاد این اقتصاددان، بخشی از اینکه گفته می‌شود فساد سیستمی است به این خاطر است که بخش‌های قابل توجهی از نظام سیاسی به درآمدهای حاصل از نفت آلوده شد. همین زمینه را برای بازتولید فساد ایجاد کرد. فساد به بازتولید خودش کمک می‌کند. وقتی ساختارهای اساسی آسیب ببینند، افرادی که از منابع نفتی به صورت نامشروع بهره‌مند می‌شوند می‌کوشند تا وضعیت را حفظ کنند. هر موقع ما یک رونق درآمد ناشی از منابع نفتی داریم زمینه برای فساد ایجاد می‌شود.

این استاد دانشگاه در ادامه به عواملی دیگر رشد فساد در سالهای اخیر اشاره می کند و می گوید: مدیریت سلیقه ای درآمدهای نفتی، نقض گسترده برنامه بودجه، چشم پوشی نهادهای نظارتی و ... که در دولتهای نهم و دهم اتفاق افتاد زمینه های شکل گیری فساد گسترده را امکان پذیر کرد. فساد دوباره خود را بازتولید کرد و ما امروز شاهد هستیم که فساد کاملا بی‌سابقه است. به همین دلیل ما می‌بینیم که نام یک سری مقامات سیاسی، اجرایی و تصمیم گیرنده کشور یا اقوام آنها در جامعه منعکس می‌شود. این نام ها ابتدا تکذیب می شوند اما بعد از چند روز با دستگیری یا احضار آنها به دادگاه ها دوباره تایید می شود.

خطر بزرگ فساد سیستمی
این تحلیلگر مسائل اقتصادی گفت: مجموع اینها زمینه ای را پدید آورده است که مبارزه با فساد امروز بسیار پیچیده تر از گذشته شده است. درآمدهای نفتی دوره هشت سال دولت نهم و دهم منابع عظیمی را در اختیار گروه هایی قرار داده است و ما امروز شاهد شکل گیری مافیاهای اقتصادی در کشور هستیم. مقابله با اینها به سادگی امکان پذیر نیست و عزم سیاسی فراقوه ای لازم دارد. اینکه تا به حال رفع فساد سیستمی به نتیجه نرسیده است به این علت است که هنوز آن عزم لازم برای وجود ندارد. یعنی ابعاد فساد آنقدر بزرگ و گسترده است که یک قوه به تنهایی قادر به رفع و حل این فساد نیست. یک نظارت بیرون از ساختار قدرت یعنی نظارت های مردمی هم باید وجود داشته باشد. راغفر ادامه داد: متاسفانه ما هیچ ساز و کاری برای حضور مردم و نظارت های مردمی بر ساختار قدرت نداریم و اگر کسی مساله ای را مطرح کند ممکن است تبعات بسیاری سنگینی برای او وجود داشته باشد و مجبور به پرداخت هزینه های سنگینی باشد. بنابراین عملا امکان مقابله با فساد منتفی می شود.

راغفر در پاسخ به این سوال که با برطرف کردن علتی که این فساد سیستمی را به وجود آورده آیا فسادی که اکنون به بیان مقامات سیستمی شده برطرف خواهد شد؟ گفت: بخش قابل توجهی از قوای مختلف به خاطر فساد آسیب دیده است و بخش های آسیب دیده برای آنکه مسائل مطرح نشود از بیان آن جلوگیری می کنند. به همین دلیل نیازمند عزم سیاسی فراقوه ای هستیم. این عزم فراقوه ای برای مقابله با فساد هنوز شکل نگرفته است. شاید دلیل این مساله این است که این اهمیت که فساد می تواند منجر به براندازی سیاسی نظام شود بین مسئولان جا نیفتاده است. اگر این اهمیت بین مسئولان جابیقتد آن وقت می شود انتظار داشت که برخورد قاطع تری صورت بگیرد. آن موقع خواهیم دید که یک خانه تکانی جدی در همه قوا رخ خواهد داد.

NGOها در شرایط کنونی خودسانسوری می‌کنند
راغفر در پاسخ به اینکه NGOها برای مقابله با فساد چقدر فضای بازی دارند و احیانا چقدر از سوی دستگاه های حاکمیتی حمایت می شوند گفت: مقابله با فساد کار یک شب و یک روز نیست. آنها توسط ذی‌نفعان فساد که در همه جای کشور حضور دارند سرکوب می شوند. ابتدا باید اجازه داد تشکل های مردم نهاد شکل بگیرند. فساد یک امر سیستمی است. یعنی کارکردهای یک نظام سیاسی اقتصادی و اجتماعی است که کژکارکردهای آنها در مجموع سبب می شود نابسامانی هایی شکل بگیرد. این نابسامانی ها در یک هم افزایی منجر به اشکال مختلف فساد می شود. به همین دلیل اینطور نیست که با یک یا دو NGO یک شبه تحول بزرگی به وجود بیاید ولو اینکه این یک یا دو سازمان مردم نهاد با هدف شفافیت شکل گرفته باشند. NGOها باید بتوانند این مسائل را به صورت عریان به دستگاه قضایی منعکس کنند و اطمینان داشته باشند که دستگاه قضایی به این اطلاعات که از سوی مردم جمع آوری شده توجه می کند.

او با اشاره به سازمان دیده بان شفافیت احمد توکلی افزود: همین سازمان هم با مشکلات بسیار زیادی رو به روست. در خیلی از گزارش هایی هم که ارائه می کند مثل گزارش فساد شهرداری تهران با نوعی خودسانسوری رو به روست. به طور کلی دستگاه های دیگر هم با تهدیدات بسیار زیادی رو به رو هستند. طبیعتا اگر این عزم سیاسی شکل بگیرد بهترین یاور عزم سیاسی نظارت مردمی خواهد بود. باید امکان نظارت و طرح مساله از سوی نهادهای مردمی با حمایت عزم سیاسی امکان پذیر شود که امروز این شرایط فراهم نیست. در آن شرایط قطعا حضور احزاب سیاسی مختلف و تشکل های مردمی بسیار تعیین کننده است.

راغفر در آخر و با تاکید بر آنکه امروز نیازمند عزم فراقوه ای برای مقابله با فساد هستیم گفت: قوای ما درست است که از فساد آسیب خورده اما به این معنا نیست که افراد پاکدست در آنها حضور ندارند. ما در قوه قضاییه قضات بسیار صدیق، در دستگاه اجرایی کارشناسان پاکدست و در بین نمایندگان مجلس افراد بسیار صادقی داریم. اما وقتی فساد گسترده می شود صدای این گونه افراد شنیده نمی شود، سرکوب می شود یا آنها با تهدید رو به رو می شوند. اگر برای انعکاس مصادیق فساد در کشور حمایت سیاسی صورت بگیرد و عزم سیاسی فراقوه ای باشد همه این افراد صدیق صدای رساتری خواهند داشت.

همه مدلهای فساد سازمان یافته در ایران پیدا می شود
غلامرضا سلامی، اقتصاددان دیگری هم معتقد است فساد سازمان یافته با مدلهای متفاوتی شکل می گیرند که همه آنها در ایران پیدا می شود. مشاور وزیر راه و شهرسازی به فرارو گفت: برخی افراد در بخش خصوصی، دولت یا دستگاه های دیگر منافع مشترکی در استفاده از رانت پیدا می کنند و با ارتباطی که با هم پیدا می کنند سازمان یافته می شوند. تصمیم می گیرند که با امکاناتی که دارند چگونه لابی کنند یا با استفاده از قانون یا بی‌قانونی اهداف خود را پیش بگیرند.

به رسانه های آزاد نیاز داریم
این استاد دانشگاه گفت: در کشورهای حوزه اسکاندیناوی که دموکراسی بالایی دارند، مهمترین عامل مبارزه با فساد رسانه‌های گروهی هستند. در آمریکا هرچند فساد کم نیست اما علت اینکه فساد گسترش بیشتری پیدا نمی کند همین رسانه های گروهی است.

او در پاسخ به اینکه NGO ها چقدر دست بازی برای مقابله با فساد دارند می گوید: رسانه ها هم نوعی NGO است. اگر رسانه آزاد نباشد NGO هم نمی تواند آزاد باشد. NGO فریاد خودش را از طریق رسانه اعلام می کند. اگر رسانه نتواند فساد را در معرض دید افکار عمومی بگذارد همان اتفاق برای NGO هم می افتد. اگر رسانه گروهی آزاد و مستقل باشد حتی قوه قضاییه هم اگر مشکلی در آن وجود باشد اصلاح می شود.

مشاور وزیر راه و شهرسازی هم معتقد است مبارزه با فساد امروز نیازمند یک عزم ملی است. او گفت: مبارزه با فساد مستلزم تصمیم گیری بالاترین مقامات کشور است که منشوری را برای دستگاه ها تدوین کنند و همه دستگاه ها موظف به اجرای آن باشند و نظارت بر دستگاه ها وجود داشته باشد. به اعتقاد سلامی «امروز بعضی دستگاه ها از نظارت عمومی معاف هستند. نمونه این دستگاه ها آستان قدس یا صدا و سیما هستند که اگر نظارتی هم بر آنها باشد نظارت عمومی نیست.»

 
 
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۲۰
ناشناس
United Kingdom
۱۰:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
حالا که فسادها به دلایل گسترش رسانه ها لو می رود می گوید خطر بزرگ !!!
ایران غارت شده است بزودی گروههای فاسد و تبهکار که درامد هزاران میلیاردی داشته اند به دلیل رکود وتحریم به جان هم خواهند افتاد
سهراب
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۲۵ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۳
متاسفانه در این سیستم خراب افرادی که وجدان دارند به راحتی کنار گذاشته میشوند و افرادی که از وجدان بویی نبردن با یکدیگر همکاری میکنند تا افراد خوب را کنار گذاشته و تمامیت سیستم را به نفع خود مصادره کنند
بیگی29
United Kingdom
۱۱:۳۸ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
دیه انسان مبلغ مشخصی است.کسی‌که به اندازه دیه اش میدزدد یعنی دیه خود را دریافت کرده باید این فرد فاسد که زالو وار خون مردم فلک زده را مکیده برود بیخ دیوار.اگر از واکنش جهانی میترسید جایگزینش حبس طولانی که تامین هزینه آن از باز پس گیری اموال تاراج شده صورت گیرد.با تو بمیری و جون من و رابطه بازی روز به روز بدتر میشود و روزی چون اتکا به ستون های موریانه خورده فرو میریزید که نه پشیمانی و نه توبه و تصمیم به درست کاری فایده نخواهد داشت.مسئولین دقت کنند این زمینی که پای روی آن میگذارند باتلاقی مرگبار بیتر نیست.من آنچه شرط بلاغ است گفتم تو خواه پند گیر خواه ملال.
بهزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۸ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
ملتی که به جای استفاده از عقل همش متوسل به دعا و تن پروری باشه وبه هر چه پیش آید خوش آید هر بلائی سرش بیاد حقشه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۹ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
تقدس در قوانین و افراد، بزرگترین عامل فساد است و تا زمانی که نقد نشوند، فساد از بین نمی رود. تجربه هم نشان داده است که سیستمها و قوانین یوتوپیایی هیچ موقع نقدپذیر نبوده و نخواهند بود!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۳ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
نمونه مشخص آن همین ارز است به راستی قیمت ارز چقدر است 3600 تومان 3700 تومان 3900 تومان 4000 تومان ؟؟؟؟
در این یک هفته چه کسی یا کسانی از گران شده ارز سود بردند ؟؟
مردم عادی و حقوق بگیر جامعه ؟؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۵ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
با همه اینها لقب مردمیترین دولت ۱۰۰ ساله اخیر را گرفت
کلاه آهنی
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۸ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
مملکت به فنا رفته ، دیر شده دیگه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
هیچ وقت دیر نیست باید اقدام جدی شود
***
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۴۲ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
مساله فساد سيستماتيك بخوبي تحليل كلي شده بود و از اين حيث كه ضمن اشاره به معضل , راهكار هم ارايه شده است,لذا مطالب بسيار مفيد بود.
ممد
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۱۳ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
و شگفتی ای دیگر از دولت روحانی
و معاونش جها نگیری و برادران محترم و نجومی بگیران شیشلیک خور
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۵۴ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۱
چطوری این کار امکان داره اخه کسانی که زور پول و قدرت دارند دارند این سیستم رو می چرخونند چطور میشه اونا رو خلع سلاح کرد؟اونا هیچوقت این قدرت و ثروت رو ول نمی کنن به هر قیمتی که باشه
سهراب
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۲۵ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
با سلام
متاسفانه پارتی بازی و رشوه خواری خیلی زیاده و این گونه افراد آینده کشور را برای فرزندان خودشون من و شما خرابتر میکنن و نمیدونن که چه اشتباه بزرگی دارن میکنن.
خیلی خوبه اگر جلوی فساد اداری گرفته بشه.
من از بیمارستان خدمات انجام یک کاری را قبول کردم و واقعا سعی کردیم بهترین کار رو تحویل بدیم اما هر کدام از نفرات به دنبال گرفتن حق حساب بودن کارشکنی زیادی میکردن کار ما رو خراب میکردن و وقتی صورت وضعیت تحویل دادیم خیلی از قیمتهای ما که مطابق نرخ نامه بود را کم کردن و به ما خیلی ضرر زدن و مدام میگفتن شما میتونید یک جور دیگه مشکل را درست کنید (یعنی رشوه بدین تا مشکلتون حل بشه) ولی ما قبول نکردیم زیرا نمیخواستیم دزد پروری بشه و آینده فرزندان خودمون و شما را خراب کنیم الان هنوز پولمون را نگرفتیم.
با این روش شرکتهایی که صداقت دارن و درست کار میکنن کنار زده میشن و شرکتهایی که رشوه میدن هر کاری را میگیرن و با قیمت بالاتر به دولت تحویل میدن از طرفی آینده کشور را برای فرزندان من و شما خرابتر میکنن.
سهند
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۲۲ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
سلام
این مشاور محترم وزارت راه باید یک مسئله دیگر نیز به دلایل شان اضافه کنند. وقتی خودمان در یک سیستم آن هم در حد مشاور وزیر هستیم و در امور همیاری و همکاری میکنیم ولی در رسانه در مورد مبارزه با فساد مقاله می نویسیم. مگر اینکه ادعا کنیم وزارت راه و شهرسازی با وجود ایشان پاکسازی شده باشد.
مروی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۸ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
تا و قتی فساد و بسیاری معضلات دیگر را فقط به دولت قبل گره می زنیم ، در حقیقت در خدمت ارباب فساد هستیم . دور زدن قوانین و رابطه گری ها از دولت کارگزاران شروع شد و در دولت قبل هم شدت گرفت. عوامل این فساد هم فراوانند که برخی کمترین رابطه هم با دولت قبل ندارند . در تمام ادرات دولت بساط دلالی و کاسبی باز شده است ومحدودی می خورند و می برند و دیگران تماشاچی هستند و نان به نرخ روز خوران هم دولت های مخالف دولت روز و حاضر را مقصر جلوه می دهند .
ناشناس
United Arab Emirates
۱۱:۴۴ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
فساد از جزئی ترین کارمندا گرفته تا برو بالا
ما مردمم ابیاری می کنیم
نه نگین
من شما پدرتون همه دخیلیم
وقتی می ریم اداره
یه شیرنی می دیم بعد می گیم هه هه ببین چه زرنگم شیرنی دادم جواز خونرو یه متر اضافه گرفتم
شیرنی دادم پسرم فلان جا استخدام شد
شیرنی دادم نمره گرفتم
ما همه باهم فاسدیم
بقالی وقتی شیر رو مواد می زنه
معلم وقتی کم کاری می کنه بچه بره کلاس خصوصی
اگه ماها تصمیم بگیریم اول خودمون رو اصلاح کنیم بعد رسانه های خودمون رو فعال کنیم هیچکس جرات فساد نمی کنه
سجاد
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۴ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
کسانی که دائم میگن مملکت رو فساد گرفته باید بگیرن مجازات کنند تا این جمله ی کلیشه ای رو اینقدر تکرار نکنن!
سهراب
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۳۵ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۳
فساد هر روز بیشتر از دیروز
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۹ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
قانون اساسی باید اصلاح بشه جون فساد موجود هم بخاطر نقص در همین قانونه
افشین
United Kingdom
۱۵:۱۴ - ۱۳۹۶/۰۷/۲۲
کشورهای اروپایی برای مقابله با فساد اقتصادی و سیاسی , سازمانهایی را تشکیل داده اند که کلا از سه قوه مقننه , مجریه و قضاییه مجزا است و خارج از این سه قوه است چرا که از داخل نمیشود فساد سیستماتیک را که جا افتاده و مقامات بانفوذی را به ان آلوده شده اند را اصلاح کرد .
مساله مهم دیگر عدم شفافیت فعالیتهای سه قوه و عدم جوابگویی آنها به مجلس و مردم است. بارها و بارها شنیده ایم که در روزنمه ها و میان مردم اینقدر از فساد صحبت نکنید , مردم نسبت به مقامات بد بین میشوند و مردم نامید میشوند و برای وجهه نظام خوب نیست و ... از این جور عذر و بهانه ها برای اینکه کسی - مردم متوجه فسادهای اقتصادی بصورت مستقیم زندگی آنها را تهدید میکند و عامل اصلی فسادها و نا هنجاریهای اجتماعی است نشوند.
برای مقابله با فساد سیستماتیک اول باید قبول کرد که فساد بصورت سیستماتیک در نظام رخنه کرده است و بعد نیاز به یک همکاری کامل در همه سطوح نظام است برای مقابله با ان است که آنهم نیاز به تصویب قوانین قوی و مناسب در مجلس است و به تشکیل سازمانی خارج از سه قوه جهت بررسی و مقابله با فساد است و ...
زمانیکه هنوز به وجود فساد سیستماتیک در ساختار سیستم حاکمیت اقرار نشده , امیدی به مقابله زیربنایی با ان هم نیست . هنوز پرونده های فسادهای عظیم اقتصادی در قوه قضاییه باز است و هنوز اموال بیت المال در بانکهای خارجی انباشته شده است و هنوز هیچ دانه درشتی به پای میز محاکمه کشیده نشده است چرا که همه دانه درشتها دستشان در یک کاسه است و ...
آیت الله آملی لاریجانی همه ادعاهای احمدی‌نژاد را رد کرد
برای برادر خود امتیازی قائل نشدم/ با کنایه می‌گویند «فرزندان ما جاسوس نیستند»

آیت الله آملی لاریجانی همه ادعاهای احمدی‌نژاد را رد کرد

ما حسابدار نیستیم، ما ماله‌کشیم!
گزارشی از چگونگی دور زدن مالیات در شرکت‌ها

ما حسابدار نیستیم، ما ماله‌کشیم!

پربیننده ترین
چند رسانه‌ای
نیازمندیها
همه مشکلات حقوقی خود را به ما بسپارید. شماره‌های تماس: 22968510 و 22968526 و 09104242100 ******(این یک محتوای تبلیغاتی است)******
نیازمندیها
پذيرش و چاپ مقاله در مجلات معتبر وزارت علوم و وزارت بهداشت در كمترين زمان و قيمت مناسب براي كسب امتياز در مصاحبه دكتري و ارتقاي رزومه ي علمي اساتيد و دانشجويان.
ویدیو
گزارش تصویری